| |
Agencja Rynku Rolnego (ARR), jako unijna agencja płatnicza, prowadzi w ramach Wspólnej Polityki Rolnej na rynku zbóż, działania związane z interwencyjnym ich zakupem i sprzedażą.
Interwencyjny zakup zbóż jest jednym z mechanizmów mających bezpośredni wpływ na stabilizację rynku Wspólnoty, którego celem jest zakup nadwyżek zbóż występujących na rynku UE. Mechanizm ten skierowany jest do producentów i handlowców, którzy nie byli w stanie uzyskać na rynku ceny wyższej od ceny interwencyjnej. Tak utworzone zapasy zbóż sprzedawane są w zależności od sytuacji rynkowej, na unijnym rynku wewnętrznym lub na eksport do krajów trzecich.
Zgodnie z nowymi zasadami, zakup zbóż wg ustalonej ceny interwencyjnej jest w ramach UE limitowany.
Od roku gospodarczego 2010/2011 w odniesieniu do n/w zbóż w skali całej Unii Europejskiej limity wynoszą:
- pszenica 3 mln ton,
- pszenica durum 0 ton,
- jęczmień 0 ton,
- kukurydza 0 ton,
- sorgo 0 ton.
Komisja Europejska może podjąć decyzję o kontynuowaniu mechanizmu interwencji publicznej wykraczającej poza ustalone limity, jeżeli wymaga tego sytuacja popytowo-podażowa na Wspólnotowym rynku zbóż.
W przypadku przekroczenia limitu, KE podejmuje decyzję o ustaleniu współczynnika redukcji ilości.
Po wykorzystaniu limitu ilości pszenicy zaoferowanej do interwencji, decyzją KE może zostać uruchomiony zakup pszenicy w ramach procedury przetargowej, który zostanie ogłoszony w Dzienniku Urzędowym UE.
1. Zasady zakupu interwencyjnego zakupu zbóż
Zakupem interwencyjnym w Polsce mogą być objęte zboża zebrane na terenie Unii Europejskiej:
- pszenica,
- jęczmień,
- kukurydza
(pod warunkiem ustalenia limitu różnego od „0”).
Ilość oferowana zboża jednego rodzaju nie może być mniejsza niż:
- 80 ton - w przypadku zakupu zbóż na zapasy interwencyjne z dostawą do magazynu interwencyjnego,
- 500 ton - w przypadku przejmowania zbóż na zapasy interwencyjne w miejscu przechowywania.
Zboże do zakupu interwencyjnego oferowane jest w Polsce w okresie od 1 listopada do 31 maja, z możliwością realizacji dostaw do 30 czerwca, pod warunkiem, że spełnią one minimalne wymogi ilościowe i jakościowe.
Formy zakupu interwencyjnego
Zakup interwencyjny zbóż na zapasy interwencyjne ARR może odbywać się:
- z dostawą do magazynu interwencyjnego,
- z przejęciem w miejscu przechowywania.
Oferent składający ofertę powinien wnieść zabezpieczenie ofertowe i należytego wykonania umowy w wysokości 20 EUR/tonę, w formie depozytu gotówkowego na konto ARR lub gwarancji bankowej uznanej przez ARR instytucji finansowej.
Uczestnikiem realizacji mechanizmu może być tylko oferent, który zarejestrował się w Centralnym Rejestrze Przedsiębiorców (CRP) w ARR i złożył ofertę/ofertę przetargową na przejęcie zbóż w magazynie interwencyjnym/ w miejscu przechowywania.
Wymagana jakość zboża
Zboże oferowane w ramach zakupu interwencyjnego powinno być zdrowe i charakteryzować się odpowiednią jakością handlową tzn:
a) spełniać minimalne wymagania jakościowe określone przez ARR,
b) posiadać typową dla danego rodzaju barwę,
c) być wolne od obcych zapachów i szkodników, w każdym stadium ich rozwoju,
d) być jakościowo jednorodne dla całej partii zboża dostarczonego w ramach jednej oferty. Ocena technologicznych parametrów jakościowych pszenicy dostarczonej w ramach oferty/umowy, jest przeprowadzona w ciągu 20 dni kalendarzowych od daty sporządzenia próbki reprezentatywnej na koszt oferenta. Opłata za wykonanie technologicznych parametrów jakościowych pszenicy zwyczajnej powinna zostać wniesiona przed złożeniem oferty.
Zboże oferowane Agencji w ramach zakupu interwencyjnego, oprócz minimalnych wymogów jakościowych, musi spełniać warunki odnośnie dopuszczalnych poziomów zawartości substancji skażających tj. mikotoksyn, pozostałości pestycydów, metali ciężkich oraz skażenia radioaktywnego, określonych przez prawodawstwo Unii Europejskiej.
Cena zakupu zboża zależy od formy zakupu:
- w ramach limitu po ustalonej cenie, jest to cena interwencyjna, która wynosi 101,31 €/t,
- w ramach procedury przetargowej, jest to cena określona w zaakceptowanych przez Komisję Europejską po każdym przetargu, ofertach przetargowych. Cena ta wyrażona w €/t powinna odpowiadać minimalnej jakości zbóż i nie może być wyższa niż cena interwencyjna.
Cena zakupu podlega podwyższeniu lub obniżeniu w zależności od faktycznej jakości zboża dostarczonego do magazynu/magazynów interwencyjnych.
W przypadku przejmowania zbóż na zapasy interwencyjne w miejscu przechowywania cena określona dla faktycznej jakości, zostaje pomniejszona o koszty, które Sprzedający poniósłby, w związku z dostawą zboża do najbliższego magazynu interwencyjnego (maksymalnie na odległość do 100 km) i o koszty wydania zboża.
Zapłata za zboże dokonywana jest w terminie do 65 dni od daty warunkowego przejęcia.
Datą warunkowego przejęcia jest:
- dzień ostatniej dostawy do magazynu interwencyjnego;
- dzień następujący po dniu wystawienia przez ARR Polecenia dostawy, w przypadku przejmowania zbóż na zapasy interwencyjne w miejscu przechowywania.
Koszty transportu zboża do najbliższego magazynu interwencyjnego wskazanego w ofercie/ofercie przetargowej, do którego było dostarczone zboże, ponosi Sprzedający, w przypadku, gdy odległość do tego magazynu nie przekracza 100 km.
W przypadku przekroczenia odległości 100 km, koszty transportu na odległość powyżej 100 km ponosi ARR.
W przypadku, gdy Agencja dokona zmiany magazynu interwencyjnego, do którego ma zostać dostarczone zboże na inny niż wskazany przez przedsiębiorcę w ofercie/ofercie przetargowej, wówczas ponosi ona dodatkowe koszty transportu z wyjątkiem pierwszych 20 km. Jednakże koszty transportu na odległość powyżej 100 km w całości ponosi Agencja.
2. Przechowywanie zbóż stanowiących zapasy interwencyjne
Przedsiębiorca zainteresowany świadczeniem usług przechowalniczych na rzecz ARR musi złożyć ofertę. W przypadku jej przyjęcia ARR przeprowadza kontrolę autoryzacyjną obiektów przechowalniczych.
Jeżeli wyniki tej kontroli są pozytywne, wówczas magazyn otrzymuje świadectwo autoryzacji, co oznacza możliwość przechowywania zapasów interwencyjnych zbóż na rzecz ARR.
W zależności od zapotrzebowania na powierzchnię przechowalniczą, ARR wybierze spośród autoryzowanych magazynów te, z którymi zostaną zawarte umowy na przechowywanie zbóż, w każdym centrum interwencyjnym.
Wymogi dotyczące centrów interwencyjnych i miejsc przechowywania
Każde centrum interwencyjne dysponuje możliwościami przechowywania co najmniej 20 000 ton zbóż we wszystkich miejscach przechowywania łącznie.
Od roku gospodarczego 2012/2013 roku każde miejsce przechowywania powinno dysponować możliwościami przechowywania co najmniej 5 000 ton w okresie interwencyjnym.
Centrum interwencyjne może składać się z jednego lub więcej miejsc przechowywania położonych w regionie państwa członkowskiego.
Miejsca przechowywania centrum interwencyjnego podlegają zatwierdzeniu przez ARR.
Informacje na temat centrów interwencyjnych i ich miejsc przechowywania będą aktualizowane i udostępniane państwom członkowskim oraz podawane do wiadomości publicznej.
Przedsiębiorstwo, które będzie świadczyć usługi przechowalnicze na rzecz ARR, zobowiązane jest do prowadzenia wymaganej przez ARR dokumentacji umożliwiającej stałą ocenę i monitorowanie stanu zapasów interwencyjnych zbóż oraz do złożenia zabezpieczenia należytego wykonania umowy w formie depozytu gotówkowego/gwarancji uznanej przez Agencję instytucji finansowej lub polisy ubezpieczenia ilości i jakości przechowywanego zboża, uzyskanej w ramach programu ubezpieczeniowego ARR.
Wyliczenie zapłaty należnej przedsiębiorstwu przechowalniczemu za usługi przechowalnicze odbywa się raz w miesiącu, na podstawie danych zawartych w wymaganych dokumentach magazynowych.
ARR zapłaci za faktycznie wykorzystaną (zasypaną zbożem zakupionym w ramach interwencji) pojemność pomieszczeń magazynowych, a nie za pojemność objętą gotowością przechowalniczą.
Przedsiębiorstwo przechowujące zapasy interwencyjne zbóż w pełni odpowiada za ilość oraz jakość przechowywanego zboża.
ARR, przynajmniej raz w roku, przeprowadza w każdym magazynie interwencyjnym kontrolę fizyczną tego zboża. Kontrola ta może zostać przeprowadzona w dowolnym czasie w ciągu danego roku gospodarczego, bez wcześniejszego informowania przedsiębiorstwa przechowalniczego.
3. Sprzedaż zbóż stanowiących zapasy interwencyjne
Decyzje o sprzedaży zbóż z zapasów interwencyjnych przechowywanych w poszczególnych krajach członkowskich UE podejmuje Komisja Europejska (KE).
Decyzja o otwarciu przetargu na sprzedaż zbóż z zapasów interwencyjnych obwieszczana jest w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w formie rozporządzenia KE. Komisja określa ilości zbóż przeznaczone do sprzedaży oraz ostateczny termin składania ofert przetargowych - w przypadku przetargu jednorazowego lub pierwszy termin i terminy częściowe składania ofert przetargowych - w przypadku przetargu stałego.
Każdorazowo po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym UE rozporządzenia otwierającego przetarg na sprzedaż zbóż z polskich zapasów interwencyjnych Agencja ogłasza przetarg oraz publikuje na stronie internetowej szczegółowe warunki uczestnictwa przedsiębiorców w sprzedaży zbóż, zawierające m.in.:
- wykaz lotów danego rodzaju zboża wystawionego do sprzedaży z poszczególnych magazynów interwencyjnych,
- wzór formularza ofertowego,
- wzór umowy na sprzedaż zbóż z zapasów interwencyjnych,
- inne dodatkowe dokumenty.
Daty określające ostateczne terminy składania ofert dla każdego przetargu częściowego i dla każdego przetargu jednorazowego podawane są przez ARR. Zarówno w przypadku sprzedaży zbóż z zapasów interwencyjnych na rynek wewnętrzny Wspólnoty, jak i na eksport konieczne jest wniesienie przez przedsiębiorcę zabezpieczenia przetargowego oraz innych zabezpieczeń określonych w rozporządzeniach KE otwierających przetargi na sprzedaż zbóż z zapasów interwencyjnych, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym UE.
Istnieją trzy możliwości sprzedaży zboża zakupionego w ramach działań interwencyjnych:
- sprzedaż na rynku wspólnotowym,
- sprzedaż na rynku wspólnotowym z określonym przeznaczeniem,
- sprzedaż na wywóz poza obszar Wspólnoty.
Przedsiębiorca zainteresowany zakupem zboża w ramach danego przetargu częściowego składa ofertę przetargową na formularzu określonym przez Agencję.
O poziomie ceny, według której zostanie sprzedane zboże ubiegającym się oferentom, decyduje Komisja Europejska na podstawie informacji o złożonych ofertach przekazanej przez agencje interwencyjne z poszczególnych krajów członkowskich.
Agencja, po rozstrzygnięciu przetargu na sprzedaż zbóż z zapasów interwencyjnych, przesyła wszystkim przedsiębiorcom, którzy złożyli oferty przetargowe, informację o jego wynikach. Z przedsiębiorcami, których oferty zostały przyjęte przez UE, Agencja zawiera umowy sprzedaży zbóż z zapasów interwencyjnych.
W przypadku sprzedaży zbóż z zapasów interwencyjnych na eksport wymagane jest posiadanie przez przedsiębiorcę pozwolenia na wywóz. Ponadto, po zrealizowaniu eksportu, przedsiębiorca zobowiązany jest do udokumentowania, że zakupione zboże opuściło obszar celny Wspólnoty i zostało dopuszczone do obrotu w kraju trzecim.
Przedsiębiorca, z którym ARR zawarła umowę sprzedaży, odbiera zboże z magazynu interwencyjnego po wniesieniu zapłaty na konto ARR. Zapłata za zboże oraz jego odbiór powinny nastąpić w ciągu miesiąca od daty zawarcia umowy. Po upływie tego terminu przedsiębiorca ponosi wszelkie ryzyko oraz koszty związane z przechowywaniem zboża zakupionego, ale nie odebranego z magazynu.
|
|
